Monday, 3 June 2013

Untitled! 3rd June '03 zana ka thusawi

Tirhkoh Paula hi chu kan hre fur a, a chanchin paw’n sawi a hlawh hle. Rawngbawltu ropui tak a ni a, a larin a lehkhathawn tamtak pawh Thuthlung Tharah kan hmu. Hemi piahlamah hian (Paula chhertute pawh ti ila kan sawi sual awm love) mi pakhat a awm a, chu chu Barnaba hi a ni. A chanchin hian sawi a hlawh lo khawp mai a, a chanchin te leh a rawngbawlna te a hranpaa thupuia hmanga thusawi hi ka la hriat loh avangin a chanchin hi zirchian chakna nasa tak ka nei a, thiam ang tawk tawkin sawi ka’n tum ve dawn a ni.

Barnaba chanchin: Barnaba hi a pian tirh chuan a hmingah Josefa an sa a. Jerusalema Kristian zirtirna thehdarhtu hmasa ber berte zinga pakhat a ni. Tirhkohte Thiltih 4:36-a kan hmuh ang chuan, Barnaba hi Kupra thliarkara Juda mi, Levia chi kan tihte zinga mi a ni a, Tirhkoh tih hming puttir niin Tirhkoh Paula nen rawngbawl hna thawkin hmun hrang hrangah an zinkual a, Jentail te kristiana an inleh theihna’n an pahnih hian hma nasa takin an la thin a, Jerusalem-a rorelna (Council of Jerusalem) hmunah te dinpuiin theihtawp chhuahin Jentailte tan hian hma an la a, Pathian thu an hril bawk a, an hlawhtling em em bawk a ni.

Barnaba chanchin hi Tirhkohte Thiltihah kan hmu a, Tirhkoh Paula paw’n a lehkhathawn thenkhatah a hming a lam ri zauh zauh. A pian hun leh hmun te, a thih hun leh thihchhan te erawh chiang taka hriat a ni lo va, Kupra thliarkara Salamis an tih hmunah Kum AD 61 vel khan a martar niin an ngai a, Cypriot Orthodox Church hmuchhuaktu niin an ngai. Barnaba hriatrengna hun (Feast Day) hi June ni 11-ah an hmang thin. Tin, Barnaba hi Kolossa 4:10 ah chuan Marka cousin (Barnaba tupa) angin kan hmu bawk.

Kan sawi tak angin a chhungte chuan Josefa tiin an ko thin a. A bungraw neih zawng zawngte hralhin a sum neih zawng zawngte chu Jerusalema Tirhkohte hnenah rawngbawlna atan a rawn hlan a, heta tang hian hming thar neiin, Barnaba a lo ni ta a ni. Tirh.4:36 a kan hmuh ang chuan a hming awmzia hi “Thlamuanna fa” tihna a ni. (Aramic: Son of the Prophet; Greek: “Son of Consolation’ or “Son of Encouragement”)

Rawngbawlna: Paula kha a pianthar hma, Saula a nih lai khan kan hriat theuh angin ringtute tiduhdah tute zinga mi a ni a. Damaska khuaa engin a chhun thluk hnuah piangtharin a tihduhdah thin Lalpa rawngbawl turin a inbuatsaih a. Damaska khuaah rawngbawl tanin, Isua chu Pathian Fapa a nihzia a tlangaupui ta chiam chiam a. Mipuite chuan mak an tiin an ring thei lo. A ruka phiarrutu ni ah an ngai a, tihhlumte pawh an tum hial a, a tlanchhuah hlauvin kulh kawngka tinah an chang a, mahse zirtirte chuan kulh tukverh atangin bawmin an khai thla a, a tlanchhuak thei ta hram a ni.

Tirh. 9:26: Hemi hnu hian Jerusalem lam a pan a, zirtir hote pawl a tum a. Zirtir hote pawh chuan an lo hlau ve leh ta zel a. Mahse hetih lai hian Barnaba chuan ani chu hruaiin tirhkohte hnenah a hruai thleng a, mi hlauhawm a nih lohzia te sawiin a lo kawm tlangnel hmasa ber tu a ni. Easton-a Bible Dictionary-ah phei chuan Rabbi Gamaliel-a bulah an zir dun thin niin a tarlang.

Hemi hnu hian rawngbawlna hautak zet thawk turin Barnaba chu tirh a ni a, Antiokei khuaah rawngbawlin, a hlawhtling em em a. Thlarau Thianghlim leh rinna a khat a nih avangin a rawngbawlna pawh in rah tha a chhuah nasa hle. Tarsa khuaah Paula (Saula) ava zawngchhuak a, Antiokei khuaah chuan rawng an bawl dun tan ta a ni. Antiokei-a ringtute hi Kristian an tih hmasakna ber khua a ni. (Antiokei hi Rom Lalram chhunga an khawpui pawimawh deuh deuh pathum zinga pakhat a ni a, tunah chuan Tukey ramah awmin Antakya an ti tawh)

Antiokei atanga an let leh hnuin Paula nen, John Marka hruaiin Asia Minor lama kal tura tirh an ni leh a. Kupra thliarkar te, Pamphos khua te, Pisidia tih te...(an zinna zawng zawng chu tarlang lo mai ang) an tlawh a, tiang chuan hmun hrang hrangah nasa takin rawng an bawl dun thin.

Pamphulia an zin laia an nau hruai Marka khan a kirsan avang khan Paula chuan a zin lehzelna turah Marka hruai tel chu a duh ta lova, Barnaba erawh chuan hruai zel a duh. Tirh.15:39 ah khan nasa takin an inhnial hnuah an inthen ta tih kan hmu a, Paula chuan Sila hruaiin Barnaban Marka a hruai ta thung a ni.

Zirtur kan neih te:
A chanchin sawi tur chu a la tam thei awm e, khalam chu duhtawk hrih ila. Kha’ng kan han tarlante atanga kan zirchhuah atana awhawm deuh deuhte tlem azawng han lachhuak ila a tha awm e.

1. Jentailte tana malsawmna: Paula nena rawng an bawl dun lai khan an ngaih pawimawh em em chu, Jentailte chhandamna thu a ni. Tirhkoh Paula te hunlai hian Jentail (serh tan lo) ho kha chhandam ni thei lo tur anga ngaihna lian tak a awm a, Tirh.15:1 a kan hmuh angin zirtirna lo thehdarh pawl an awm a ni. Mahse, mihringte hi Pathian in duh taka a siam vek kan ni a, mi zawng zawng Isua Krista kha thi a nih si chuan Jentailte hnena chhandamna thu hril kha dodalna leh sawiselna tam tak karah pawh an ngai pawimawh em em a, theihtawp an chhuah a, an hlawhtling hle nghe nghe a ni.

Keimahni lam han in en ta ila: India ram hi sakhaw zalenna ram a ni kan ti a, a dik pawh a dik. Chhandamna thu la hre lo leh chhandam ngai hi a tam zawk an ni. Sakhaw zalenna kan tih mai piah lamah hian tih tur chu kan la ngah hle tih a hriat a, India ram mai ni lo, heng kan chhehvelah pawh hian; keini ringtu inti ho zingah ngei pawh hian Chhandamna thu chiang lo engemaw zat kan la awm thei ang. Midangte hnena fiah taka chhandamna thu sawi thei tura kan inbuatsaih theuh pawh a tul awm e.

2. Mi inpe: Barnaba chanchin hi uluk taka kan ngaihtuah chuan, mi inpe pumhlum a ni tih kan hre awm e. A neih zawng zawng a hralh hnuah a sum leh pai zawng zawng rawngbawlna atan a hlan a ni tih kan sawi tawh kha. Chu mai la duhtawk lovin, hrehawm tam tak hmachhawn turin hmun hrang hrangah an zinkual a, Pathian thu an hril thin a nih kha. Inpekna hi chu a pawimawh zia kan hre theuh a, sawi tam pawh a ngai awm e. Kan inpekna a san zawh poh loh miten keimahniah ei tur an hmu thin.

3. Thlarau Thianghlima khat a ni: Tirhkohte Thiltiha kan hmuh angin Barnaba kha Thlarau Thianghlima khat a nih thu kan hria a (Tirh.11:24) Rinna tak tak a neiin Thlarau Thianghlim pawlna ang zelin rawng a bawl a, a hlawhtling em em a ni. Thlarau Thianghlim tel lo rawngbawltu/ rawngbawlna hi chu hetia han en mai pawh hian a hriat- eng ang pawn thawm ringin han bei chiam thin mahse, a ro tlat thin.

4. Mi inthup, a kila lung tangkai: Rawngbawlna huangah hian lansarh duhna thinlung hi put mai a awl khawp mai. A langsar chin chiaha tel peih, a hautak/ tha thawh ngaia rawngbawlna tak tak han kalpui dawn a tel tha peih lo; a huna rel tha peih lo; chanvo pawimawh engemaw pek chiaha tel ching hi mihringah hian awm theih tak a ni. Barnaba hi chu chutiang mi a ni ve lo. A tira kan sawi angin Tirhkoh Paula chherchhuaktu/ lo kawm tlangnel hmasatu ni si kha a chanchin hian sawi zui a hlawh vak lo, a lar chhunzawm vak lem lo. Lar kha a khel ve vak lo ni te pawhin a lang. A langsar chin choh hi rawngbawlna emaw tih mai a awl khawp mai; a langsar lo nia kan hriatte pawh hi rawngbawlna a ni tih kan hriat a tha hle awm e.

5. Hruaitu ropui tak a ni: Saula, Kristiante tihduhdahna hmuna a phur ber bera tang thin, lo pawt zuah zuah thin, pa rothap pui mai; a han pianthar tak hnu pawha mite tih leh hlauh em em mai; eng ang pawha a pianthar thu a insawifiah tawh hnu pawha an awih loh khawpa an hlauh lo kawm tlangneltu nih kha thil hautak tak chu a nih a rinawm. Huaisenna leh tumruhna nasa tak nen loh chuan han pawh mai pawh thil har tak a nih a rinawm. Hei hi hruaitute tana thil pawimawh tak, har tak nisi a ni ve tlat. Member la rawn tel ve ngailo emaw, mi thar rawn tel thar turte, a nih loh leh kan ngei/huat em em thin rawngbawlna huanga rawn tel duh ve ta ang chi te, zu ngawl vei, drugs addict piangthar kan zinga rawn telve tan te...etc. kan lo en thin dan hi chu a dang deuh thin a ni. Barnaba nun atang hian zirtur kan ngah hle awm e.

Tin, vawi khat an zinna ah an nau pakhat Johan Marka an hruai a, kalna tur hmun tam tak an la neih laiin Marka chuan zui zo peih lovin a hawsan a, Tirhkoh Paula lung a awi meuh lo a, an zinchhuah lehna turah a kalpui duh tawh lo. Mahse hetih lai hian Barnaba chuan Marka thlavang a hauhnaah Paula nen pawh an inhnial phah vak tih a hriat. Marka, a hun hmaa anmahni hawsantu kha chu a ngei loh bik a rinawm loh, mahse Barnaba hi a dawhthei em em a, tha taka Marka la hruai zela, puitlinna kawng zawhpui a tum te pawh a ni maithei; Paula nen pawh an inthen phah ta a nih kha. Midangte thil tihsual palh ah an tihsual anga thungrulh mai hi a awl khawp mai, mahse rawngbawltu dinhmunah chuan dawhtheih a ngai a, tha taka kawng tha kawhhmuh thin hi kan tih fo tur niin a lang. (Ziaktu thenkhat chuan Marka hi Barnaba tupa/ cousin a nih avangin a tan niin an ziak a. Barnaba hian tupa Marka chu a nei tho naa, hemi Marka erawh hi chu a ni lo)

A tawp nan: Josua 1:9 “Chak tak leh huai takin awm rawh; hlau suh la, zâm hek suh” tih lai tê hi a hnu khar nan han hman ka duh. Mawhphurhna leh chanvo ka neih dawn reng renga ka innghahna ni fo thin a ni a, min tichaktu Pathian thu a ni. Barnaba nun kan zir a, a inhmeh hle pawh in ka hria. Inpekna nei thei tur te, Thlarau Thianghlima khat turte chuan chak tak leh huai taka kal hi a pawimawh khawp mai. Thilsual ti tur takngial pawn huaisen a ngai a, taihmak a ngai, chutiang tel lo chuan thilsual pawh hi a tih tak tak theih loh. Chutiang chiah chuan kan Pathian kan rinna kawngah leh kan phak ang tawka kan rawngbawlnaah hian Pathian chakna rinchhana chak tak leh huai taka keimahni kan penchhuah hi a pawimawh khawp mai. Mi dawihzep tan thahnemngai taka rawngbawl a har. Hruaitute-a tlak ltum loh hlaua tlawn huam ang chi te, mawhphurhna hlen hleithei lo khawpa dawihzep tan chuan rawngbawlna rah tha tak chhuah a har duh ngawtin a rinawm. Chutiang kan nih loh a, chak tak leh huai taka kan awm a, kan hmalam huna hmabak kan neih te zâm lova kan hmachhawn theuh theih nan Lalpan kan thusawi te mal min sawmsak rawh se. Amen.

1 comment: